Masterplan oświetlenia Poznania:

  • interpretuje miasto jako całość – od Ostrowa Tumskiego po osiedla,
  • różnicuje światło w zależności od funkcji miejsca (centrum, osiedla, trakty turystyczne, komunikacja),
  • łączy bezpieczeństwo, estetykę i tożsamość kulturową,
  • wskazuje kierunki rozwoju oświetlenia.

Masterplan traktuje miasto jako złożony organizm funkcjonujący również po zmroku i pokazuje, w jaki sposób światło może ten organizm porządkować, wzmacniać i czynić bardziej czytelnym. Opiera się na wielowymiarowej analizie Poznania – jego przeszłości, struktury przestrzennej i współczesnych funkcji. Uwzględnia historyczne uwarunkowania miasta, wynikające z roli Poznania jako kolebki państwowości z charakterystycznymi układami urbanistycznymi kształtowanymi przez wieki. Równocześnie analizuje uwarunkowania przestrzenne, takie jak np: system zieleni, układ miasta czy pasy poforteczne, które w istotny sposób wpływają na odbiór przestrzeni po zmroku. Bierze także pod uwagę zróżnicowaną strukturę funkcjonalną miasta – od śródmiejskiego centrum, przez obszary mieszkaniowe, po układ komunikacyjny i tereny rekreacyjne – przypisując każdej z tych stref odmienną rolę światła. Całość osadzona jest w kontekście aspiracji wizerunkowych Poznania jako nowoczesnej metropolii, w której wysoka jakość przestrzeni publicznej, bezpieczeństwo i czytelność miasta nocą stanowią integralny element codziennego życia mieszkańców i odbioru miasta przez gości.

Jednym z kluczowych założeń masterplanu jest odejście od jednolitego, powtarzalnego oświetlenia na rzecz świadomego różnicowania. Wskazano, że:

  • centrum miasta wymaga oświetlenia o charakterze reprezentacyjnym i orientacyjnym,
  • trakty turystyczne i piesze powinny być prowadzone światłem w sposób czytelny i ciągły,
  • place i rynki muszą zachować swoją skalę i atmosferę także nocą,
  • osiedla mieszkaniowe potrzebują światła funkcjonalnego, spokojnego i bezpiecznego,
  • tereny zieleni powinny pozostać strefami "kontrolowanej ciemności", a nie intensywnej iluminacji,
  • układ komunikacyjny musi być jasno czytelny, ale nie dominujący wizualnie.

Masterplan jednoznacznie podkreśla, że światło nie może być traktowane jednakowo w każdej części miasta, ponieważ prowadzi to do utraty tożsamości i rozmycia struktury urbanistycznej.

Światło przestaje być wyłącznie narzędziem technicznym. Staje się czymś więcej – opowiada historię, porządkuje przestrzeń, prowadzi mieszkańców i gości, a jednocześnie buduje poczucie komfortu i bezpieczeństwa.


Podstawowe reguły

Masterplan został oparty o tzw. reguły DNA, których respektowanie wprowadza ład świetlny i oddaje poznańskiego "ducha miejsca". 


Reguła 1: Autentyczność - wyeksponowanie klasycznego i romantycznego ducha miejsca

  • Wyeksponowanie ciągów komunikacyjnych prowadzących na Stary Rynek, drogi z dworca.
  • Umożliwienie nocą percepcji ważnych obiektów.
  • Rozróżnienie przestrzeni centrum i jego otoczenia – odmienne polityka reklamowa, dedykowane murale.


Reguła 2: Stworzenie bazy do oświetlenia miasta - Polityka reklamowa

  • Strefa 1 – złota, ścisłe centrum. Zaleca się zrezygnowanie z banerów, dużych szyldów, oklejania okien. Dopuszczalne są złote szyldy oraz reklamy świetlne w formie podświetlanych napisów, ale z ciepłą barwą światła;
     
  •  Strefa 2 – buforowo dla ścisłego centrum. Reklamy na budynkach i w przestrzeni miasta w ograniczonym zakresie – wskazana realizacja reklam w formie estetycznych, graficznych murali. Niedopuszczalne kolorowe reklamy świetlne oraz większe płaszczyzny świecące – ekran. Preferowane reklamy świetlne w formie szyldów lub napisów;
     
  • Strefa 3 – reszta miasta. Wskazane ograniczenie liczby reklam w przestrzeni do minimum. W tej strefie brak ograniczeń jakościowych.


Reguła 3: Porządek światła - Temperatura barwowa i dystrybucja światła

Wprowadzenie stref:

  • ciepłe centrum;
  • ciepła ścieżka światła;
  • system welonu świetlnego.


Reguła 4: Aranżacja światłem - Kompozycja, iluminacje i detal świetlny

  • Historyczny charakter starego miasta - ciepłe barwy, gra światłocieniem, iluminacja z dołu z doświetlaniem akcentów i górnych partii obiektów – równoważenie powstałych cieni;
  • Podkreślenie ważnych alejek tymczasową bądź stałą instalacją świetlną.