10 lipca 2018

# ITS – Inteligentny System Transportu

Pobierz artykuł

###

Poprawa warunków podróżowania po mieście, zwiększenie atrakcyjności komunikacji publicznej oraz zintegrowane zarządzanie ruchem drogowym to tylko wybrane zadania jakie realizuje Inteligentny System Transportu (ITS), funkcjonujący w Poznaniu od 2015 roku.

Najbardziej ogólnym i najszerzej rozumianym celem wdrożenia ITS było usprawnienie ruchu pojazdów transportu publicznego poruszających się po poznańskich ulicach. Dzięki niemu autobusy i tramwaje szybciej docierają do celu, a pasażerowie mogą łatwiej zaplanować podróż. Jest to możliwe poprzez zastosowanie technologii inteligentnego sterowania i nadzoru nad ruchem oraz przy wykorzystaniu danych GPS. ITS działa w zachodniej części miasta ograniczonej ulicami Dąbrowskiego, Św. Wawrzyńca, Żeromskiego, Dąbrowskiego (odcinek pomiędzy ul. Żeromskiego i mostem Teatralnym), Roosevelta i Głogowską, aż do granic Poznania. Włączono do niego również ul. Hetmańską i ul. Królowej Jadwigi. System został zaprojektowany w taki sposób, aby w przyszłości była możliwa jego rozbudowa.

### Komunikacja publiczna bardziej punktualna

Urządzenia VDV i nadajniki GPS w pojazdach komunikacji miejskiej, infrastruktura teletransmisyjna oraz oprogramowanie do jej obsługi to najważniejsza część składowa ITS. To, co na co dzień widzi pasażer, czyli tablice przystankowe i wyświetlacze w pojazdach to tylko wierzchołek góry lodowej. W ramach ITS wszystkie autobusy i tramwaje poznańskiego MPK zostały wyposażone w urządzenia umożliwiające łączność radiową z sygnalizacją świetlną (technologia VDV). Sprzęt tego typu zainstalowano również na ponad 100 sygnalizatorach. Dzięki niemu autobusy i tramwaje zyskują pierwszeństwo przy przejazdach przez skrzyżowania, skracając tym samym czas dotarcia do przystanku. Ich ruch jest monitorowany przez system GPS – informacja o położeniu pojazdu jest wyświetlana na tablicy w jego wnętrzu oraz przekazywana do centrali MPK. Trafia także na elektroniczne tablice przystankowe. Ponadto sprawną koordynację pracy taboru umożliwia cyfrowy system łączności radiowej oraz tekstowej pozwalający na wydawanie dyspozycji bezpośrednio do prowadzących pojazdy.

Wszystko to wymagało stworzenia potężnej sieci teletechnicznej, zarządzanej z dwóch miejsc w Poznaniu: Centrum Operacyjnego ITS, nadzorującego ruch drogowy na ulicach miasta i centrali na terenie zajezdni MPK przy ul. Głogowskiej, gdzie kontrolowany jest ruch autobusów i tramwajów.

### Oszczędność czasu pasażerów

Priorytetowe traktowanie transportu publicznego w ramach ITS ma na celu zwiększenie zainteresowania tą formą poruszania się po stolicy Wielkopolski. Aby dodatkowo podnieść wygodę korzystania z komunikacji miejskiej, na przystankach położonych w obszarze objętym ITS oraz ul. Hetmańskiej i ul. Królowej Jadwigi zainstalowane zostały elektroniczne tablice informacyjne. Wyświetlają one listę pięciu bądź ośmiu (w zależności od lokalizacji i rozmiaru tablicy) następnych autobusów lub tramwajów wraz z rzeczywistym czasem odjazdu. Pozwalają na to wspomniane wyżej nadajniki GPS, na bieżąco informujące o położeniu pojazdów. Dane lokalizacyjne są dostępne również w aplikacjach - planerach podróży, które po uruchomienie na smartfonach, tabletach czy komputerach wyświetlają czas odjazdu z dowolnego przystanku w sieci komunikacyjnej na terenie miasta. Dzięki temu pasażerom łatwiej jest zaplanować podróż i w efekcie zaoszczędzić na czasie. Ponadto wewnątrz pojazdów zamontowane zostały wyświetlacze, na których prezentowana jest aktualna lokalizacja wraz z przebiegiem trasy i informacją o następnych przystankach.

### Inteligentna infrastruktura drogowa

W ramach ITS zamontowano również sterowniki sygnalizatorów świetlnych, kamery, automatyczne zwrotnice oraz znaki i tablice o zmiennej treści. Urządzenia sterujące sygnalizacją mają za zadanie regulować ruch zgodnie z opisanym wcześniej priorytetem dla komunikacji miejskiej. Kamery, zainstalowane na najważniejszych skrzyżowaniach, rejestrują bieżące natężenie ruchu i pozwalają kontrolować sytuację w newralgicznych punktach w mieście. Są również pomocne przy odtwarzaniu przebiegu zdarzeń drogowych. Obecnie w ramach ITS działa 138 kamer, umieszczonych również poza jego podstawowym obszarem. Dzięki automatycznym zwrotnicom motorniczy nie muszą przestawiać ich ręcznie, co stanowi istotną oszczędność czasu. Gdy tramwaj zbliża się do skrzyżowania, nadajnik VDV łączy się ze sterownikiem zwrotnicy, który wykrywa numer linii i kieruje pojazd na właściwy tor. Na tablicach i znakach o zmiennej treści wyświetlane są bieżące komunikaty dla kierowców, między innymi informacje o natężeniu ruchu, utrudnieniach czy też liczbie wolnych miejsc postojowych na parkingach buforowych. Na ulicach Poznania na stałe zainstalowanych jest 28 znaków o zmiennej treści. Centrum Operacyjne ITS dysponuje też czterema mobilnymi tablicami.

Chociaż podstawowy obszar działania ITS ograniczony jest jedynie do fragmentu miasta, niektóre z tworzących go rozwiązań zostały zastosowane w innych częściach Poznania. Zaliczają się do nich znaki o zmiennej treści, zainstalowane na przykład na ul. Warszawskiej, system łączności VDV, obecny między innymi na buspasach na Drodze Dębińskiej i ul. Garbary oraz elektroniczne tablice przystankowe, działające w tunelu tramwajowym na Franowie.

Poprzedni Następny Wszystkie